بعد از اين آيه مىفرمايد : . * ( و لو شاء ربك لامن من فى الارض كلهم جميعاً أفانت تكره الناس حتى يكونوا مؤمنين . ) * . اين دو آيه از لحاظ قضا و قدر قابل توجه و مطالعه است . از همه بالاتر آن چيزى است كه در معارف اسلامى دربارهء دعا و صدقات آمده كه تغيير دهندهء قضاست . اين نوع تغيير و تبديل قضا از مختصات دينى و اسلامى است : . * ( و اذا سئلك عبادى عنى فانى قريب اجيب دعوة الداع اذا دعان . . . ) * . و همان طورى كه قبلًا گفته شد تمام قائلين به اصل عليت عمومى قضا و قدرى هستند ، حداقل اين است كه قضا و قدر عينى مادى را قائل باشند هرچند به قضا و قدر علمى الهى معتقد نباشند ، و اين جهت منشأ تفاوت نمىشود در اينكه انسان مؤثر در سرنوشت خود باشد يا نباشد و اينكه انسان بتواند سرنوشت خود را تغيير دهد يا نتواند . پس اين گونه اعتقاد به سرنوشت عامل بدبختى نيست ، بلكه عامل خوشبختى است چون طبق اين اعتقاد ، انسان و صفات و حالات او در سرنوشت او مؤثر هستند و رابطهء اينها با سرنوشت ضرورى است . 19 . مولوى مىگويد : هست زاهد را غم پايان كار تا چه باشد حال او روز شمار